Thức giấc nhiều lần trong đêm để đi tiểu không chỉ liên quan đến tuổi tác hay thói quen sinh hoạt, mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo bất thường ở nhiều cơ quan trong cơ thể.

Theo thông tin y khoa được Tuổi Trẻ Online đăng tải sáng 15/10, tình trạng tiểu đêm kéo dài, nhất là khi đi kèm khát nước nhiều, tiểu buốt, dòng tiểu yếu hoặc phù chân, cần được kiểm tra sớm. Việc thức dậy đi tiểu trên hai lần mỗi đêm và kéo dài không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến bệnh thận, tuyến tiền liệt hoặc tim mạch, thay vì chỉ do uống nhiều nước trước khi ngủ.

Nhiều người cho rằng tiểu đêm là hiện tượng bình thường khi tuổi cao hoặc do uống nhiều nước vào buổi tối. Tuy nhiên, quan niệm này có thể khiến những dấu hiệu bệnh lý tiềm ẩn bị bỏ qua. Thức dậy một lần trong đêm sau khi uống nhiều nước thường không đáng lo ngại. Ngược lại, nếu số lần đi tiểu tăng lên, kéo dài nhiều ngày và ảnh hưởng đến giấc ngủ, người bệnh cần tìm hiểu nguyên nhân.

Thói quen sinh hoạt là một trong những yếu tố phổ biến gây tiểu đêm. Uống nhiều nước, cà phê, trà đặc hoặc rượu bia sát giờ ngủ có thể khiến thận tiếp tục sản xuất nước tiểu trong đêm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này đi kèm khát nước nhiều và sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần lưu ý nguy cơ mắc tiểu đường. Khi đường huyết tăng cao, thận phải đào thải glucose qua nước tiểu, kéo theo lượng nước tiểu tăng lên.

Bên cạnh đó, bàng quang tăng hoạt hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu có thể khiến người bệnh buồn tiểu đột ngột dù lượng nước tiểu không nhiều, đôi khi kèm tiểu buốt, tiểu rắt. Ở nam giới, phì đại tuyến tiền liệt có thể chèn ép niệu đạo, khiến dòng tiểu yếu, bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn và người bệnh vẫn có cảm giác tiểu chưa hết sau khi đi vệ sinh.

Tiểu đêm có thể liên quan đến bệnh tim mạch và rối loạn giấc ngủ

Một nguyên nhân ít được chú ý là bệnh tim mạch, đặc biệt khi người bệnh có biểu hiện phù chân. Ban ngày, dịch có thể tích tụ ở các mô chân dưới tác động của trọng lực. Khi nằm nghỉ vào ban đêm, lượng dịch này trở lại tuần hoàn và được thận lọc, làm tăng lượng nước tiểu. Vì vậy, người bệnh có thể phải thức dậy nhiều lần dù không uống nhiều nước trước khi ngủ.

Điều này cho thấy tiểu đêm không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ bàng quang hoặc thận, mà đôi khi còn liên quan đến tình trạng tim hoạt động kém hiệu quả.Ngoài ra, người bị mất ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ cũng có thể đi vệ sinh mỗi lần tỉnh giấc. Trong những trường hợp này, tiểu đêm có thể là hệ quả của rối loạn giấc ngủ, thay vì nguyên nhân khiến người bệnh thức giấc.

Do đó, không thể xác định bệnh chỉ dựa vào một triệu chứng đơn lẻ. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu, kiểm tra đường huyết hoặc đánh giá chức năng thận để tìm nguyên nhân chính xác.

Ranh giới giữa tiểu đêm thông thường và tình trạng cần được thăm khám không chỉ nằm ở số lần thức giấc, mà còn phụ thuộc vào thời gian kéo dài và các triệu chứng đi kèm. Nếu xuất hiện máu trong nước tiểu, sốt kèm đau hông lưng hoặc buồn tiểu dữ dội nhưng không thể đi tiểu, người bệnh cần được cấp cứu kịp thời.

Lắng nghe những thay đổi của cơ thể và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là cách giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bảo vệ giấc ngủ và chất lượng cuộc sống.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: