Làm việc liên tục 8 tháng vì sợ bị bỏ lại phía sau, một người đàn ông 29 tuổi ở TP HCM rơi vào tình trạng mất ngủ, giảm tập trung và được chẩn đoán rối loạn lo âu lan tỏa.

Theo Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, anh Tâm đến khám sau thời gian dài làm việc không nghỉ, kèm căng thẳng kéo dài, khó tập trung và mất ngủ. ThS.BS Nguyễn An Khải, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh của bệnh viện, cho biết bệnh nhân đạt 16 điểm trên thang GAD-7, thuộc mức lo âu nặng, và 8 điểm trên thang PHQ-9, tương ứng trầm cảm nhẹ. Hai thang đánh giá có điểm tối đa lần lượt là 21 và 27.

Các xét nghiệm tuyến giáp, thiếu máu, đường huyết và chuyển hóa không ghi nhận bất thường. Sau khi loại trừ nguyên nhân thực thể, bác sĩ chẩn đoán anh mắc rối loạn lo âu lan tỏa. Bệnh nhân cho biết mỗi khi ngừng làm việc, anh lại bất an vì sợ “lãng phí thời gian, tụt lại phía sau”.

Nỗi sợ tụt hậu khiến người trẻ kiệt sức

Trường hợp của anh Tâm không phải cá biệt. Thời gian gần đây, các bệnh viện tại TP HCM ghi nhận nhiều người trẻ, đặc biệt trong độ tuổi 25-35 làm công việc trí óc, đến khám vì rối loạn lo âu liên quan đến công việc. Trước đó, một kỹ sư công nghệ cũng gặp tình trạng tương tự do áp lực giữ vị trí trước nguy cơ bị nhân sự trẻ hơn thay thế, dẫn đến rối loạn lipid máu, tăng huyết áp và trầm cảm nhẹ.

Theo bác sĩ Khải, rối loạn lo âu lan tỏa là tình trạng lo lắng quá mức về nhiều vấn đề cùng lúc, kéo dài và khó kiểm soát. Người bệnh thường bồn chồn, mệt mỏi, dễ cáu gắt và rối loạn giấc ngủ. Khác với lo lắng thông thường, tình trạng này vẫn tiếp diễn ngay cả khi không có mối đe dọa cụ thể. Với anh Tâm, nghỉ ngơi lại trở thành tác nhân kích hoạt lo âu, tạo vòng luẩn quẩn càng lo càng làm, càng làm càng thiếu thời gian phục hồi.

Ca bệnh được công bố vào dịp 10/10, Ngày Sức khỏe Tâm thần thế giới, thời điểm các tổ chức y tế tăng cường nâng cao nhận thức cộng đồng về những bệnh lý tâm thần có xu hướng trẻ hóa.Nghịch lý là nhiều người cố làm việc không nghỉ để tránh nguy cơ bị đào thải, nhưng chính guồng quay ấy lại bào mòn sức khỏe thể chất và tinh thần. Nỗi sợ tụt hậu có thể biểu hiện qua những triệu chứng như mất ngủ, rối loạn nhịp tim và suy giảm trí nhớ.

Theo bác sĩ Hoàng Quyết Tiến, Trung tâm Thông tin Y khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, mức độ rối loạn lo âu lan tỏa phụ thuộc vào cường độ triệu chứng và mức ảnh hưởng đến sinh hoạt. Khi bệnh nặng, lo âu có thể chi phối phần lớn thời gian trong ngày, gây mất ngủ kéo dài và ảnh hưởng các mối quan hệ.

Bác sĩ Tiến cảnh báo, stress kéo dài làm gia tăng gốc tự do tấn công tế bào thần kinh, góp phần gây thoái hóa thần kinh và tổn thương nội mạc mạch máu. Hệ quả là nguy cơ xơ vữa tăng lên, lượng máu nuôi não giảm, vượt xa những gì người bệnh hình dung khi cho rằng mình chỉ căng thẳng vì công việc.Sau 4 tuần điều trị bằng thuốc, liệu pháp tâm lý, điều chỉnh giấc ngủ kết hợp kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại, anh Tâm ngủ tốt hơn, giảm hồi hộp và dần cho phép bản thân nghỉ ngơi mà không cần lý do.

Nguyễn Lan (tổng hợp)