Cơ phó Hamam Hammami từng bị cấm lái máy bay tại Oman vì những lo ngại liên quan tư tưởng cực đoan, nhưng sau đó vẫn được tuyển dụng vào Flydubai.
- Diều sáo bay hơn 200m gần sân bay ở Hải Phòng
- Iran sau 6 tháng chiến sự: Người dân mắc kẹt giữa khủng hoảng
- Nguyên phó giám đốc sở Đỗ Văn Lộc: những chặng đường đã đi qua
Vụ tấn công xảy ra ngày 30/9 trên chuyến bay Flydubai từ Dubai đến sân bay Ben Gurion, Israel, cho thấy khoảng cách giữa việc phát hiện một nguy cơ và khả năng ngăn nguy cơ đó tiếp cận buồng lái.
Theo Wall Street Journal (WSJ), chiếc Boeing 737 MAX 8 chở khoảng 180 hành khách và thành viên phi hành đoàn. Khoảng 2 giờ sau khi cất cánh, cơ phó Hamam Hammami xin phép cơ trưởng Smit Machchhar cầu nguyện.
Sau khi được đồng ý, Hammami bất ngờ dùng rìu khẩn cấp tấn công cơ trưởng nhiều lần, khiến máy bay lao xuống ở tốc độ nguy hiểm.
Machchhar dù bị thương nặng vẫn tìm cách mở cửa buồng lái. Hành khách và thành viên phi hành đoàn sau đó khống chế Hammami. Hai phi công khác của Flydubai tiếp quản việc điều khiển máy bay và đưa máy bay hạ cánh an toàn xuống Ả Rập Xê Út.
Viện kiểm sát UAE gọi vụ tấn công là một hành động khủng bố có chủ đích. Cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.
Người từng bị cấm lái máy bay vẫn trở lại buồng lái
Theo WSJ, những dấu hiệu liên quan Hammami không phải mới xuất hiện vào ngày xảy ra vụ tấn công. Khi còn làm việc cho Oman Air, hoạt động trực tuyến của Hammami từng được chính quyền Oman xem xét. Các nhà chức trách được cho là kết luận người này thể hiện quá nhiều sự quan tâm đến tư tưởng cực đoan để có thể tiếp tục được tin tưởng làm phi công.
Hammami sau đó bị cấm lái máy bay, tham gia chương trình chống cực đoan hóa và chuyển sang công việc văn phòng. Nhưng những thông tin này không được công khai rộng rãi. Oman cũng không chính thức thu hồi giấy phép của Hammami. Khi Flydubai tuyển dụng Hammami, hãng được cho là chỉ kiểm tra lý lịch hình sự mà không liên hệ với Oman để xác minh lịch sử làm việc của người này.
Sau khi được tuyển dụng, Hammami nhiều lần thực hiện các chuyến bay đến Tel Aviv, một tuyến được đánh giá nhạy cảm về an ninh. Tại Israel, một cơ hội khác để phát hiện nguy cơ cũng được cho là đã bị bỏ qua. Flydubai cung cấp danh sách hành khách và phi hành đoàn trước mỗi chuyến bay, nhưng Hammami không bị đánh dấu trong hệ thống.
Điều này đáng chú ý vì các phi công Oman bị cấm bay vào Israel do Oman và Israel không có quan hệ ngoại giao. Các thông tin khác cũng làm dày thêm những dấu hỏi về quá trình kiểm tra. CNN từng đưa tin những tài khoản mạng xã hội mang tên Hammami, hiện đã bị xóa, đăng nội dung liên quan đến cựu thủ lĩnh Al-Qaeda Ayman al-Zawahiri và vụ đánh bom tự sát năm 2009 khiến 7 nhân viên CIA cùng 2 người khác thiệt mạng.
Phân tích tài khoản X được cho là của Hammami cũng cho thấy người này có những quan điểm cực đoan về tôn giáo và phụ nữ. Chuyên gia an ninh hàng không Matthew Borie nói với WSJ rằng nếu đây là một vụ tấn công khủng bố do các phần tử thánh chiến thực hiện, sự việc sẽ cho thấy nhiều cấp độ thất bại.
Vụ việc vì thế đặt ra câu hỏi không chỉ về hành động của một cá nhân trên máy bay, mà còn về khả năng các hệ thống kiểm tra và chia sẻ thông tin nhận diện nguy cơ trước khi người đó bước vào buồng lái.
Trong khi đó, cơ trưởng Machchhar được ca ngợi vì hành động giúp ngăn thảm họa. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho rằng lòng dũng cảm của ông đã giúp ngăn một thảm kịch lớn, còn Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi ông là “người hùng của toàn thế giới”.
Hồng Sơn (tổng hơp)