Dự thảo sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng đối với giấy ủy quyền nhận lương hưu đến cấp sổ BHXH điện tử và yêu cầu bồi thường nếu chậm giải quyết hồ sơ gây thiệt hại cho người hưởng.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đang thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo. Các đề xuất tập trung tháo gỡ bất cập trong quá trình thực hiện chính sách, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi của người tham gia và thụ hưởng BHXH.

Theo số liệu được công bố, cả nước có hơn 22,6 triệu người tham gia BHXH và khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp. Nhiều người trong số này đã cao tuổi, sức khỏe hạn chế hoặc sinh sống xa nơi thực hiện thủ tục.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bỏ thời hạn tối đa 12 tháng đối với văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH. Theo hướng sửa đổi, việc ủy quyền thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự, tạo thuận lợi hơn cho người thụ hưởng.

Dự thảo cũng đề xuất quy định chi trả lương hưu, trợ cấp thông qua tài khoản của người hưởng, thay vì giới hạn tài khoản mở tại các ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Thay đổi này hướng đến sự linh hoạt cho cả người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài đã về nước.

Về mức hưởng, dự luật bổ sung quy định chuyển tiếp đối với người tham gia BHXH trước ngày luật sửa đổi có hiệu lực và có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên. Theo đó, mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức tham chiếu tại thời điểm giải quyết hưởng chế độ.

Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, dự thảo đề xuất cho phép người lao động trực tiếp tham gia trên cơ sở tự nguyện, không bắt buộc thông qua người sử dụng lao động. Quy định này có thể giúp người lao động tiếp tục đóng góp khi chuyển việc hoặc khi doanh nghiệp không tham gia chương trình.

Tuy nhiên, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành do thông tin và đánh giá tác động chưa đầy đủ. Cơ quan thẩm tra lưu ý nguy cơ lợi dụng chính sách để huy động vốn, giảm nghĩa vụ thuế hoặc thiếu minh bạch trong kê khai tài sản, thu nhập.

Dự thảo còn đề xuất lấy sổ BHXH điện tử làm hình thức cấp chính, chỉ cấp bản giấy khi người tham gia yêu cầu. Người lao động có thể sử dụng sổ điện tử để thực hiện các thủ tục liên quan, góp phần giảm chi phí in ấn và đơn giản hóa quá trình giải quyết chế độ.

Đáng chú ý, trách nhiệm của người sử dụng lao động và cơ quan BHXH cũng được đề xuất quy định chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ đúng thời hạn; nếu nộp muộn phải giải trình bằng văn bản. Trường hợp chậm nộp gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người hưởng, đơn vị phải bồi thường theo quy định, trừ trường hợp lỗi thuộc về người thụ hưởng.

Tương tự, cơ quan BHXH nếu giải quyết chế độ quá hạn và gây thiệt hại cho người hưởng cũng phải bồi thường, trừ trường hợp do lỗi của người thụ hưởng.Theo thống kê, cả nước hiện có hơn 20 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và gần 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện. Các đề xuất sửa đổi đang trong quá trình xem xét, thẩm tra, hướng tới nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)

Từ Khóa: