Nhiều chợ truyền thống tại TP.HCM và Hà Nội vắng khách khi thương mại điện tử tăng trưởng, nhưng sự dịch chuyển còn do nhiều yếu tố khác.

Tại TP.HCM, các chợ thời trang như An Đông, Tân Bình không còn cảnh khách mua sỉ tấp nập. Nhiều quầy hàng giảm giá, thanh lý nhưng vẫn ít người mua. Một số tiểu thương đóng cửa sớm, sang nhượng sạp hoặc tạm ngừng kinh doanh vì doanh thu không đủ bù chi phí.

Tình trạng tương tự xuất hiện tại các chợ dân sinh. Theo Ban Quản lý chợ Phạm Văn Hai, sức mua tại đây giảm khoảng 70% so với giai đoạn ổn định. Tại chợ Thủ Đức, trong 936 ki ốt, quầy sạp theo thiết kế, chỉ khoảng 600 điểm còn hoạt động. Chợ Bến Thành cũng ghi nhận lượng khách giảm 25 – 30% so với vài năm trước; số người mua hàng giảm dù khu vực vẫn có vẻ đông đúc.

Trong khi đó, dữ liệu Metric cho thấy doanh số trên bốn sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 291.600 tỉ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 44,11% so với cùng kỳ năm trước. Doanh số quý 3 được dự báo đạt khoảng 146.300 tỉ đồng.

Chợ truyền thống chịu sức ép từ nhiều phía

Theo ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, thương mại điện tử góp phần khiến chợ truyền thống giảm khách nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Người tiêu dùng hiện có nhiều lựa chọn, từ chợ, siêu thị, cửa hàng tiện lợi đến các nền tảng trực tuyến.

Báo cáo thị trường nội địa năm 2025 của Bộ Công thương cho thấy bán lẻ truyền thống vẫn chiếm khoảng 70% doanh thu bán lẻ hàng hóa, trong khi thương mại điện tử chiếm khoảng 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ. Cả nước có khoảng 8.274 chợ truyền thống.

Theo ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, thương mại điện tử tăng trưởng không đồng nghĩa mọi ngành hàng đều chuyển lên mạng. Thời trang, làm đẹp và đồ gia dụng có lợi thế trên môi trường trực tuyến, còn thực phẩm tươi sống vẫn phù hợp với hình thức mua bán trực tiếp.

Sức cạnh tranh của chợ truyền thống còn bị ảnh hưởng bởi cơ sở vật chất, vệ sinh, bãi đỗ xe và cách niêm yết giá. Trong khi đó, siêu thị mini và cửa hàng tiện lợi có lợi thế về thời gian phục vụ, cách sắp xếp hàng hóa, thanh toán nhanh và giá cả rõ ràng.

Thói quen mua sắm cũng thay đổi. Người trẻ và dân văn phòng có xu hướng ưu tiên giao hàng tận nhà. Lo ngại về an toàn thực phẩm khiến một bộ phận người mua tìm đến những kênh có thông tin xuất xứ và quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng hơn. Chi phí thuê sạp, thuế, phí quản lý cùng điều kiện kinh doanh chưa đáp ứng yêu cầu cũng tạo thêm áp lực cho tiểu thương.

Thực tế, người tiêu dùng đang kết hợp nhiều kênh mua sắm: đặt hàng khô, gia vị và sản phẩm định kỳ qua ứng dụng, nhưng vẫn đến chợ hoặc siêu thị để chọn thực phẩm tươi sống. Thương mại điện tử cũng chịu áp lực từ chi phí vận chuyển, nhiên liệu, quảng cáo, phí nền tảng và đóng gói. Khi các khoản này tăng, người bán có thể phải giảm lợi nhuận, tăng giá hoặc điều chỉnh khuyến mãi. Với đơn hàng nhỏ, giá trị thấp hoặc giao xa, mua trực tiếp đôi khi tiết kiệm hơn.

Cuộc cạnh tranh vì vậy không chỉ nằm ở sự tiện lợi. Tổng chi phí, chất lượng sản phẩm, thời gian nhận hàng và chính sách đổi trả đều ảnh hưởng đến quyết định mua sắm. Chợ truyền thống vẫn có cơ hội giữ khách nếu cải thiện điều kiện kinh doanh, minh bạch giá cả và bảo đảm chất lượng hàng hóa.

Ninh Lý (tổng hợp

Từ Khóa: