Một nghiên cứu mới cảnh báo mực nước Biển Chết có thể giảm khoảng 85 m vào năm 2100, đồng thời nhiệt độ nước tăng tới 5-8 độ C nếu lượng nước bổ sung tiếp tục suy giảm.

Nghiên cứu do Emmanuel Guillerm thuộc Trung tâm khoa học địa chất GFZ Helmholtz (Đức) và Đại học Binghamton (Mỹ) dẫn đầu, được công bố trên tạp chí Science Advances. Theo ScienceAlert ngày 7/10, nhóm nghiên cứu phát hiện sự suy giảm mực nước có thể thúc đẩy quá trình nóng lên của hồ.

Biển Chết nằm giữa Jordan, Israel và khu vực Bờ Tây. Hồ có độ mặn rất cao và không có dòng chảy thoát tự nhiên. Do đó, mực nước được quyết định bởi lượng nước từ các sông chảy vào và lượng nước thất thoát qua bốc hơi.

Trong nhiều năm, con người đã chuyển hướng các dòng nước vốn chảy vào Biển Chết. Điều này làm lượng nước bổ sung cho hồ giảm mạnh, trong khi nước tiếp tục bốc hơi. Hệ quả là mực nước ngày càng thấp và nồng độ muối trong hồ tăng lên.

Nhóm nghiên cứu cho rằng sự thay đổi này còn tác động đến nhiệt độ nước. Theo ông Guillerm, việc chuyển hướng dòng nước góp phần làm nước hồ nóng lên, cùng với ảnh hưởng từ không khí ấm lên do hoạt động của con người.

Để đánh giá quá trình này, các nhà khoa học xây dựng mô hình tính toán dựa trên mực nước, độ mặn và trao đổi nhiệt. Mô hình được hiệu chỉnh bằng các phép đo trong giai đoạn 2012-2015 và mô phỏng được diễn biến nhiệt độ của hồ trong giai đoạn 1979-2019.

Kết quả cho thấy tầng nước sâu của Biển Chết đã nóng thêm tới 2,8 độ C. Nguyên nhân một phần đến từ việc độ mặn tăng làm giảm hiệu quả bốc hơi. Khi nước khó bốc hơi, lượng nhiệt trong phần nước còn lại được giữ lại nhiều hơn.

Quá trình này có thể tạo thành vòng lặp. Nước giảm khiến độ mặn tăng, độ mặn cao làm khả năng làm mát suy yếu, từ đó nước tiếp tục tích nhiệt. Nhiệt còn có thể truyền xuống tầng sâu thông qua hiện tượng “salt fingering” vào mùa hè và sự xáo trộn của khí quyển vào mùa đông.

Trong kịch bản nghiên cứu, nếu toàn bộ dòng nước vào hồ dừng lại, hoạt động khai thác công nghiệp chấm dứt và Biển Chết vẫn trộn nước mỗi năm một lần, mực nước có thể giảm khoảng 85 m vào năm 2100. Nhiệt độ nước khi đó tăng 5-8 độ C, tùy mức phát thải khí nhà kính.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc khôi phục nguồn nước ngọt có thể giúp hạn chế đà suy giảm của Biển Chết và giảm tác động nóng lên do độ mặn gia tăng. Ngoài giá trị cảnh báo môi trường, các tinh thể muối chứa nước bên trong còn có thể cung cấp thông tin về nhiệt độ trong quá khứ, giúp nghiên cứu lịch sử những vùng biển cổ đại.

Thành Luân (tổng hợp)

Từ Khóa: